React 19 ile gelen useOptimistic kancası, UI'yi sunucu yanıtını beklemeden güncelleyerek kullanıcı deneyimini hızlandırır. Kısa ve çözüm odaklı bir yaklaşım: Kod örnekleriyle anlatacağım, her adımda ne yaptığını açıklayarak.
Ne İşe Yarar?
- Sorun: Kullanıcı bir eylem yapar (örneğin todo ekler), sunucu gecikmesiyle UI donar.
- Çözüm: UI'yi "iyimser" olarak hemen güncelle, hata olursa geri al. Bu, useState ile manuel yönetmek yerine otomatik rollback sağlar.
Temel kullanım:
const [optimisticState, addOptimistic] = useOptimistic(
initialState, // Başlangıç verisi (örneğin todos listesi)
(state, action) => { // Güncelleme fonksiyonu: Yeni hali hesapla
if (action.type === 'addTodo') {
return [...state, action.newTodo]; // Listeye hemen ekle
}
return state;
}
);- Ne yapıyor? optimisticState her zaman güncel hali gösterir. addOptimistic({ type: 'addTodo', newTodo }) çağırınca UI anında değişir, sunucu hatası olursa otomatik eski hale döner.
Neden Kullanmalısın?
- UI'yi responsive yapar: Kullanıcı beklemez, anında feedback alır.
- Hata yönetimi kolay: Sunucu başarısız olursa rollback otomatik.
- Next.js ile entegre: Server Actions + revalidateTag ile veri senkronu.
Örnek: Todo Listesi Uygulaması
Bir todo app yapalım. Sunucudan todos çek, yeni ekle ve iyimser güncelle.
1. Sayfa Bileşeni (page.jsx - Server Component):
import { getTodos } from '@/utils';
import TodoList from '@/components/TodoList';
export default async function TodoApp() {
const todos = await getTodos(); // Sunucudan veriyi çek (cache'le)
return (
<div className="min-h-screen bg-gray-100 p-8">
<h1 className="text-2xl font-bold mb-4">Todo Listesi</h1>
<TodoList todos={todos} /> // Client bileşene geçir
</div>
);
}- Ne yapıyor? Veriyi server-side fetch eder, client'a aktarır. Hızlı yükleme için cache tag'leri kullan.
2. TodoList Bileşeni (TodoList.tsx - Client Component):
'use client';
import { useOptimistic, useRef } from 'react';
import { createNewTask } from '@/utils';
export default function TodoList({ todos }: { todos: Todo[] }) {
const [optimisticTodos, addOptimisticTodo] = useOptimistic(
todos, // Başlangıç: Sunucu verisi
(state, newTodo: Todo) => [...state, newTodo] // İyimser: Listeye ekle
);
const formRef = useRef<HTMLFormElement>(null);
const handleSubmit = async (formData: FormData) => {
const content = formData.get('content') as string;
const newTodo: Todo = { content, isCompleted: false }; // Yeni todo oluştur
addOptimisticTodo(newTodo); // UI'yi hemen güncelle (iyimser)
try {
await createNewTask(content); // Sunucuya gönder
formRef.current?.reset(); // Formu temizle
} catch (error) {
// Hata olursa useOptimistic otomatik rollback yapar
console.error('Todo eklenemedi:', error);
}
};
return (
<div>
<form action={handleSubmit} ref={formRef} className="mb-4 flex gap-2">
<input name="content" placeholder="Yeni todo ekle" className="flex-1 p-2 border" />
<button type="submit" className="px-4 py-2 bg-blue-500 text-white">Ekle</button>
</form>
<ul>
{optimisticTodos.map((todo, idx) => (
<li key={idx} className="p-2 border-b">{todo.content}</li>
))}
{optimisticTodos.length === 0 && <p>Henüz todo yok.</p>}
</ul>
</div>
);
}- Ne yapıyor?
- useOptimistic ile listeyi başlatır.
- Form submit'te: Önce UI'yi ekler (hızlı feedback), sonra sunucuya yollar.
- Hata? Otomatik eski listeye döner. Başarılı? revalidateTag ile cache yenilenir.
3. Utils (utils.ts - API İşlemleri):
const API_URL = '/api/todos';
export async function getTodos() {
const res = await fetch(API_URL, {
next: { tags: ['todos'] } // Cache tag'i
});
return res.json();
}
export async function createNewTask(content: string) {
const res = await fetch(API_URL, {
method: 'POST',
body: JSON.stringify({ content }),
headers: { 'Content-Type': 'application/json' }
});
if (!res.ok) throw new Error('Hata');
revalidateTag('todos'); // Cache'i yenile, UI'yi güncelle
return res.json();
}Ne yapıyor? Fetch ile veri çeker/post eder. revalidateTag sunucu verisini taze tutar, iyimser güncellemeyle senkronize eder.

Sonuç ve İpuçları
Bu setup'la todo app'in anında responsive olur: Kullanıcı ekler, UI hemen gösterir, sunucu onaylar veya geri alır. Denemek için Next.js 14+ kur, React 19 canary ekle.
yorum Yap
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlendi *